درآمد یک نیروگاه خورشیدی خانگی از موضوعات پرچالش خانواده ها در سال های اخیر است. سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی به یکی از جذابترین روشهای درآمدزایی پایدار در ایران تبدیل شده است. با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در بسیاری از مناطق کشور، پتانسیل تولید برق خورشیدی بسیار بالاست. اما سؤال اصلی این است: نصب نیروگاه خورشیدی چقدر درآمد دارد؟
عوامل موثر بر درآمد نیروگاه خورشیدی
میزان درآمد نیروگاه خورشیدی به عوامل مهمی مثل میزان تابش خورشید، ظرفیت نیروگاه، تعرفه خرید تضمینی برق، کیفیت تجهیزات و نگهداری بستگی داره.
هر چقدر میزان تابش خورشید در محل نصب بیشتر باشه، نیروگاه درآمد بیشتری خواهد داشت. مثلا یک نیروگاه با ظرفیت ثابت، اگر در شهرهای اصفهان یا کرمان نصب بشه، درآمد بیشتری نسبت به شهر اردبیل داره.
ظرفیت نیروگاه خورشیدی هم تاثیر مستقیمی روی میزان درآمد نیروگاه داره. هر چقدرتعداد پنل بیشتری نصب بشه، برق بیشتری به شبکه میتوان فروخت.
تعرفه خرید تضمینی برق یک عامل مهم در افزایش درآمد به حساب میآید که در دست صاحب نیروگاه نیست. این نرخ به صورت سالیانه، توسط سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی (ساتبا) مشخص میشه وهر سال، معمولا این نرخ افزایش پیدا میکنه. ساتبا برق تولیدی را تا ۲۰ سال با نرخ های مشخص که هر سال اعلام میکنه، از صاحب نیروگاه خریداری میکنه. بنابراین، موضوع تعرفه خرید برق در دست صاحب نیروگاه نیست و توسط دولت تعیین میشه.
کیفیت تجهیزات درمیزان برق خروجی نیروگاه خیلی تاثیر داره. هر چقدر راندمان تجهیزاتی مثل پنل یا اینورتر بالاتر باشه، تابش خورشیدی بیشتری رو میتوان به برق تبدیل کرد و درآمد بیشتری رو کسب کرد. نگهداری تجهیزات هم مثل پاک کردن گرد و غبار از روی پنلها به صورت دورهای میتونه در افزایش درآمد تاثیر داشته باشه.
محاسبه درآمد نیروگاه خورشیدی خانگی
حالا بیاید، درآمد یه خونه توی شهر شیراز با متراژ 70 مترکه نیروگاه خورشیدی روی پشت بومش نصب کرده رو محاسبه کنیم. با توجه به مساحت خانه و تعداد افراد خانواده و مقدار برق مصرفی اون خانواده، یه نیروگاه خورشیدی با ظرفیت 5 کیلووات کفایت میکنه. این نیروگاه هم میتونه برق رو مستقیم به دولت بفروشه و هم میتونه توی بازههای دو تا چهار ساعته قطعی برق، برق خونه رو تامین کنه و مابقی تولید رو به شبکه بفروشه.
میزان تابش خورشید برای شهرهای مختلف ایران فرق میکنه و برای یک شهر نوعی مثل شیراز حدودا 5/8 کیلووات ساعت بر متر مربع در روز هست. قیمت هر یک کیلووات ساعت برق خورشیدی تولیدی طبق اعلام ساتبا برای نیروگاههای زیر 20 کیلووات 3،820 تومان میباشد. راندمان نیروگاه خورشیدی با در نظرگرفتن افت ولتاژ، تغییرات دمایی، گرد و غبار و تلفات کلی سیستم معادل 80 درصد در نظر گرفته میشود.
تولید برق خورشیدی روزانه = توان اسمی × ساعات تابش × راندمان = 5 ×5/8 × 0/8= 23/2 کیلووات ساعت
درآمد سالیانه = تعرفه × تولید سالانه = 3،820×365×23/2 = 32،347،760 تومان
پس نیروگاه خورشیدی در یک سال حدودا 32،000،000 تومان درآمد کسب میکنه. اگر هزینه نصب نیروگاه ۵ کیلوواتی تقریبا 170 میلیون در نظر گرفته بشه، مدت بازگشت سرمایه به صورت زیر بدست میآید.
مدت بازگشت سرمایه = سود خالص سالانه / هزینه نصب = 32،347،760 /170،000،000 = 5/3 سال
با فرض شرایط مناسب تابش، یک نیروگاه ۵ کیلوواتی خانگی میتونه در حدود 32 میلیون تومان در سال و 2/7 میلیون تومان سود خالص در ماه ایجاد کنه و سرمایهاش بعد از حدود پنج سال و سه ماه باز میگرده.
شاید درآمد در حال حاضر ناچیز به نظر بیاد، ولی در بلند مدت با افزایش قیمت برق خورشیدی و نیاز دولت به داشتن نیروگاه خورشیدی می تونه قابل توجه و تامل باشه.