محافظت از نیروگاه خورشیدی و نظافت پنلها در فصل بهار مهم است. بسیار حیاتی است، چون این فصل از نظر تغییرات ناگهانی آبوهوا، بارشهای پراکنده، گرد و غبار و رشد گیاهان اطراف، شرایط خاصی دارد. در ادامه نکات اصلی نگهداری و محافظت از نیروگاه خورشیدی در فصل بهار بررسی میشود.
در ایران، بهار معمولاً همراه است با بارانهای فصلی و رگباری، گرد و غبار در مناطق مرکزی و جنوبی، رشد سریع گیاهان در اطراف نیروگاهها، تغییرات شدید دما بین روز و شب. این عوامل میتوانند بر عملکرد و عمر تجهیزات نیروگاه خورشیدی تأثیر بگذارند.
اقدامات اصلی برای نظافت پنلها در فصل بهار
نظافت پنلهای خورشیدی در فصل بهار اهمیت ویژهای دارد، زیرا این فصل همراه با افزایش گرده گیاهان، بارانهای فصلی، گرد و خاک و آلودگی هوا است؛ عواملی که میتوانند بازدهی نیروگاه خورشیدی را به طور محسوسی کاهش دهند.
در فصل بهار، گرده گل و درختان در هوا منتشر میشود و مثل لایهای نازک روی پنلها مینشیند. لایهای نازک روی سطح پنل ایجاد میکند و مانع عبور نور میشود.
بارانهای همراه با گرد و خاک، پس از خشک شدن، لایهای از گل یا لکههای معدنی روی سطح باقی میگذارند. باران باعث میشود ذرات خاک روی سطح پنل خشک شود و به سطح بچسبند.
آلودگیهای شهری یا فضولات پرندگان یا حشرات خشکشده میتواند باعث ایجاد نقاط داغ (Hot Spot) شود.
مراحل استاندارد نظافت پنلهای خورشیدی
- ابتدا سیستم را خاموش و از مدار خارج کنید تا خطر برقگرفتگی وجود نداشته باشد.
- از دستکش عایق، کفش ضدلغزش و لباس محافظ استفاده کنید.
- ابتدا با اسپری یا آبپاش ملایم سطح را خیس کنید تا گرد و غبار نرم شود.
- با برس نرم یا پارچه میکروفایبر از بالا به پایین (حرکت افقی) سطح را تمیز کنید.
- دوباره با آب تمیز بشویید.
- در پایان، با تی لاستیکی آب سطح را جمع کنید تا لکه خشک باقی نماند.
- از راه رفتن یا تکیه دادن وزن روی پنلها خودداری کنید.
- اگر بارانهای بهاری زیاد است، تمیزکاری نهایی را بعد از آخرین باران انجام دهید تا اثر طولانیتری داشته باشد.
تمیز کردن منظم (هر 2 تا 3 هفته یکبار) با آب بدون املاح یا برس نرم ضروری است. از شویندههای قوی استفاده نشود، چون ممکن است باعث خوردگی یا مات شدن سطح شیشه شود. از مواد شوینده صنعتی، صابون، بنزین، الکل و شویندههای خانگی پرقدرت استفاده نکنید. اینها میتوانند پوشش ضدبازتاب (AR Coating) روی شیشه را تخریب کنند.
بین اواسط فروردین تا اوایل اردیبهشت، زمانی که گرده گیاهان کمتر میشود و هوا هنوز خنک است، بهترین زمان برای انجام تمیزکاری سالانه است.
بهترین زمان شستوشو، صبح زود (قبل از ساعت ۹) یا عصر نزدیک غروب، زمانی که پنلها خنک هستند. هرگز در ساعات گرم روز تمیز نکنید، چون شوک حرارتی به شیشه وارد میشود و میتواند باعث ترکهای ریز شود.
بررسی عملکرد پس از نظافت
پس از نظافت، زوایای نصب و کابلها را از نظر انسداد یا فرسایش بررسی کنید. پس از تمیز کردن، تولید برق روزانه را مقایسه کنید.
اگر افزایش محسوس (۵٪ تا ۱۵٪) دیده شود، یعنی نظافت بهدرستی انجام شده است. در صورت کاهش یا نوسان، ممکن است مشکل اتصال یا سایهاندازی وجود داشته باشد.
نتیجهگیری
تمیزکاری منظم، راندمان پنلهای خورشیدی از ۱۰٪ تا ۲۰٪ نسبت به حالت آلوده را افزایش میدهد.
در نیروگاههای بزرگ، استفاده از سیستم شستوشوی خودکار یا رباتهای نظافت پنل توصیه میشود.
استفاده از دوربین حرارتی (Thermal Camera) پس از شستوشو، به تشخیص نقاط داغ احتمالی کمک میکند.
حتماً مسیر زهکشی آب در اطراف پنلها بررسی شود تا آب راکد نماند و باعث خوردگی نشود.