ظهور هوش مصنوعی و تأمین برق آن
در سالهای اخیر، یک تغییر اساسی در صنعت انرژی آمریکا رخ داده است و آن این است که خورشید در خدمت هوش مصنوعی قرار گرفته است. پس از نزدیک به دو دهه که مصرف برق تقریباً ثابت مانده بود، ناگهان شاهد رشد چشمگیری هستیم که پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ به ۲۵ درصد افزایش برسد . عامل اصلی این تحول، هجوم بیسابقه شرکتهای فناوری برای ساخت مراکز داده عظیم به منظور توسعه هوش مصنوعی است. به بیان ساده، هوش مصنوعی بسیار تشنه انرژی است. یک جستجوی ساده در چتجیپیتی حدود ۱۰ برابر بیشتر از یک جستجوی معمولی گوگل برق مصرف میکند و آموزش یک مدل هوش مصنوعی بزرگ میتواند به اندازه مصرف برق یک شهر کوچک انرژی ببرد. این تقاضای عظیم، پایانی برای دوران رکود مصرف برق و آغاز فصل جدیدی در بازار انرژی است.
مقیاس این تقاضا به حدی است که پیشبینی میشود مصرف برق مراکز داده در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۵۶۵ تراواتساعت برسد که نسبت به سال قبل ۲۶ درصد افزایش دارد . جالبتر اینکه تا سال ۲۰۲۷، سرورهای تخصصی هوش مصنوعی از سرورهای معمولی هم بیشتر برق مصرف خواهند کرد . این موضوع باعث شده تا دسترسی به برق به یک “میدان نبرد” جدید بین شرکتهای فناوری تبدیل شود. اکنون ظرفیت توسعه هوش مصنوعی نه با تعداد تراشهها، بلکه با میزان برق موجود محدود شده است. شبکههای برق فعلی به سادگی توان پاسخگویی به این همه تقاضای جدید را ندارند. پیشبینی میشود مصرف برق مراکز داده تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۲۰۰ تراواتساعت برسد. رقمی که شبکههای فعلی از تأمین آن ناتوان هستند.

راهکار تأمین برق پایدار برای هوش مصنوعی
اما در این میان، یک راهکار جالب توجه شکل گرفته است. به جای اینکه شرکتهای فناوری به نیروگاههای سنتی متکی شوند، به سراغ انرژی خورشیدی رفتهاند، اما نه به روش قدیمی. مشکل انرژی خورشیدی این است که همیشه در دسترس نیست (شب یا روزهای ابری). برای حل این مشکل، شرکتها به سراغ ساخت پارکهای عظیم خورشیدی به علاوه ذخیرهسازی رفتهاند. یعنی ترکیب مزارع خورشیدی با باتریهای غولپیکر که انرژی تولیدی در ساعات آفتابی را ذخیره کرده و در تمام ساعات شبانهروز، برق پایدار و قابل اطمینانی را برای مراکز داده فراهم میکنند. این سیستمهای ترکیبی میتوانند برق مورد نیاز مراکز داده را مشابه نیروگاههای اتمی اما با هزینه کمتر و آلایندگی صفر تأمین کنند.
شرکتهای بزرگی مانند گوگل، آمازون و متا، وارد مرحله جدیدی از سرمایهگذاری شدهاند. آنها دیگر فقط خریدار برق نیستند. مستقیماً در ساخت نیروگاههای خورشیدی سرمایهگذاری میکنند. قراردادهای بلندمدت خرید برق (PPA) منعقد میکنند که گاهی تا ۱۵ سال اعتبار دارند . برای نمونه، گوگل اخیراً قراردادی برای خرید ۱ گیگاوات برق خورشیدی در تگزاس امضا کرده است. شرکتهای توسعهدهنده انرژی نیز با استقبال از این تقاضا، به دنبال ساخت پارکهای خورشیدی اختصاصی در کنار مراکز داده هستند. در نتیجه، از ترافیک سنگین و صفهای طولانی اتصال به شبکه سراسری فرار کنند. این یعنی فردا، برق مورد نیاز برای پردازش دادههای شما ممکن است مستقیماً از پنلهای خورشیدی کنار یک مرکز داده در تگزاس یا یوتا تأمین شود، و این، تحولی عظیم در نحوه تولید و مصرف انرژی است.
نتیجهگیری
در نهایت، هوش مصنوعی و مراکز داده، با اشتهای زیاد خود برای برق، صنعت خورشیدی را از یک گزینه پاک و اقتصادی به یک ضرورت حیاتی برای بقای اقتصاد دیجیتال تبدیل کردهاند. به عبارت دیگر، در آینده خورشید در خدمت هوش مصنوعی است و این پیوند ناگسستنی، مسیری تازه را برای هر دو صنعت ترسیم میکند.